Niets mag misgaan, want dan worden mensen boos. Dat was jarenlang mijn overtuiging.
Mijn aha-moment
Mijn echte eye-opener kwam jaren geleden, toen ik met mijn zoon een kinderfilm keek. In de film gooide een kind een glas melk om. Zijn moeder reageerde rustig en zei:
“Geeft niets, kan gebeuren.”
Voor mij was dat zó anders. Zo kon het dus óók.
Hoe het vroeger thuis ging
Bij mij thuis was dat heel anders. Als je iets liet vallen, kapot maakte of als er iets mis ging, werd er direct boos gereageerd. Het maakte niet uit of het per ongeluk of expres was. Als kind kreeg ik daardoor de indruk dat ik echt iets fout had gedaan.
Ook als dingen niet liepen zoals mijn ouders verwachtten, kwam er boosheid en frustratie. Achteraf zie ik dat er veel stress en angst was, en dat boosheid hun manier van omgaan met die spanning was. Het gevolg: ik deed alles om niemand boos te maken. Alles moest perfect.
Hoe perfectionisme in mijn leven sloop
Dat perfectionisme ontwikkelde zich bij mij tot faalangst. Nieuwe dingen probeerde ik liever niet, want wat als ik fouten zou maken?
Ik geloofde lang dat controle en perfectie veiligheid zouden geven.
De omslag
Gelukkig doorzie ik het nu. Bij mijn eigen kinderen reageer ik anders. Als zij (nu tieners) iets per ongeluk omgooien, zeg ik:
“Kan gebeuren, wil je dit zelf even schoonmaken?”
Ze krijgen van mij niet het gevoel dat ze iets verkeerd hebben gedaan.
Leven is niet te controleren
Het leven laat zich niet beheersen en is al helemaal niet perfect. Als er nu iets onverwachts gebeurt, adem ik diep door, voel wat er in mij gebeurt en vraag me af: wat is er nu echt nodig?
Ik hoef niet meer als een gek alles te fixen. Dat bracht me destijds alleen maar stress. Het draait nu voor mij om veerkracht: meebewegen met wat er op mijn pad komt.
Het doorgeven van patronen
Mijn ouders deden hun best en wisten niet dat hun reacties zo’n effect hadden. Toch gaven zij, vooral mijn vader, hun perfectionisme door. Mijn broer en zus kregen hetzelfde mee, maar zijn er ieder op hun eigen manier mee omgegaan.
Wat is perfectionisme?
Perfectionisme betekent dat je extreem hoge eisen aan jezelf stelt en moeite hebt fouten of tekortkomingen te accepteren. Het gaat niet alleen om iets goed willen doen, maar om de overtuiging dat je perfect moet zijn om waardering, veiligheid of zelfrespect te verdienen.
Wat mij helpt
Dit zijn de dingen die mij hebben geholpen (en nog steeds helpen):
- Bewust worden van die strenge stem in mij (ooit met hulp van een coach).
- Tegen mezelf zeggen: “Ik doe mijn best en dat is goed genoeg.”
- Stap voor stap oefenen met fouten maken en nieuwe dingen proberen.
- Mild zijn voor mezelf en goed voor mezelf zorgen.
- Steun zoeken en erover praten met anderen.
En jij? Wat is jouw verhaal met perfectionisme? Hoe is het jouw leven in geslopen?
